. اهميت و مفهوم رتبه بندي سهام: ( رتبه بندي داده هاي تحليلي ):

يك فرض اساسي اين است كه در تحليلها همه چيز نسبي است . بعنوان مثال دانستن اين مطلب كه P/E يك سهم 20 مي باشد براي قضاوت در خصوص ارزش آن سهم كفايت نمي كند . اما دانستن اين موضوع كه  P/E  شركت مورد نظر در حدود ميانگين P/E بازار است و يا اينكه پايين تر از 40% از شركتهاي صنعت مربوطه مي باشد در واقع موجب مي گردد شكل خام P/E به صورت اطلاعات مناسبي براي تصميم گيري تبديل شود .

رتبه بندي ( در صنعت و يا كل بازار ) يكي از راهكارهاي دستيابي به مفهوم فوق الذكر ( تبديل اطلاعات خام به اطلاعات مناسب براي تصميم گيري ) مي باشد . رتبه بندي را ميتوان بر پايه پارامترهاي مختلف كه بعنوان عناصر تجزيه و تحليل بنيادي هستند ، انجام داد.

2. روش شناسي رتبه بندي :

براي رتبه بندي2 مرحله اصلي در نظر گرفته مي شود. در مرحله اول ارزشها (مقادير) يك پارامتر مورد نظر ( مانند P/E ) سورت ( مرتب ) ميگردد. اگر سورت كردن مقادير مذكور بر مبناي تمام سهامهاي مو جود در بازار  صورت گيرد رتبه بندي بازار نام دارد و اگر بر مبناي سهامهاي موجود در يك صنعت باشد، رتبه بندي صنعت  ناميده مي شود.

در مرحله دوم ، به پارامتر مورد نظر يك ارزش كيفي ( خوب بودن يا نامناسب بودن ) نسبت داده مي شود .

بعنوان مثال اگر بيش از حد بالا بودن مقدار پارامتر P/E  بعنوان يك امر نامطلوب  فرض شود درآن صورت سهامهاي داراي بالاترين P/E ، پايين ترين رتبه را كسب نموده و سهامهاي داراي پايين ترين P/E   بالاترين رتبه را كسب مي نمايند.

سرمايه گذاران براي كسب بازدهي مطلوب از سرمايه گذاري در بازارهاي بورس دنيا از روشهاي مختلف ارزيابي سهام و تعيين ارزش آن استفاده مي نمايند. اين روشها به دو دسته كلي تقسيم بندي مي شوند:

روشهاي بنيادي(Fundamental ( : نوعي از تجزيه و تحليل از وضعيت شركت، صنعت و اوضاع اقتصادي كه براي تعيين ارزش سهام به كار مي رود. عواملي كه در اين تحليلها مورد توجه قرار مي گيرند عبارتند از:

-        تجزيه و تحليل بنيادي شركت

-        تجزيه و تحليل صورتهاي مالي

-        بررسي سياستهاي تقسيم سود

-        ساختار سرمايه

-        وضعيت بازار و رقبا

-        و..................

روشهاي فـنــي(  Technical    ( : بررسي يا تجزيه و تحليل روند بازار سهام و شاخص كل بازار يا قيمت اوراق بهادار خاصي كه بر اساس عرضه و تقاضا صورت گيرد. عواملي كه در اين تحليلها مورد توجه قرار مي گيرند عبارتند از:

-        تغيير قيمتها

-        حجم معاملات

-        روند نمودارها

هر كدام از روشهاي فوق، براي انتخاب پرتفوي بهينه مورد نظر سرمايه گذاران جزء به دو علت اساسي ، از كارايي كافي برخوردار نيستند:

1.   اطلاعات فراهم شده در هر دو روش به دلايل مختلف (از جمله عدم دسترسي به اطلاعات كامل، امكان اشتباه در محاسبات، مقايسه اي نبودن اطلاعات نسبت به ساير شركتها و.........            ) داراي دقت و صحت لازم نبوده و معيار هاي كاملي براي ارزيابي نيستند.

2.   با توجه به تحليل هزينه- فايده ، استفاده از روشها فوق براي سرمايه گذاران جزء و حتي سرمايه گذاران عمده صرفه اقتصادي كمتري دارد.

  سيستمهاي رتبه بندي از آنجاييكه توسط مؤسسات معتبر و حرفه اي هدايت شده واطلاعات مقايسه اي در ارتباط با ارزيابي سهام فراهم مي نمايند كه براي تصميم گيري سرمايه گذاران مبناي مناسبي بوده و نواقص ساير روشهاي ارزيابي را پوشش داده  و همچنين هزينه كسب اطلاعات براي سرمايه گذاران را تا حد قابل توجهي كاهش مي دهند از اينرو در بازارهاي سرمايه دنيا از جايگاه ويژه اي برخوردار هستند. به گونه اي كه بر اساس تحقيقات فراوان در طي دهه هاي گذشته، پرتفويهاي تشكيل شده از سهامهاي داراي رتبه هاي بالا ، بازدهيهاي مناسبي را بوجودآورده اند كه اين امر دليل روشني بر اثبات كارايي بالاي اين سيستمها است.

خدمات رتبه بندي ، شاخصـها ، بنچ ماركهاي عملكرد و سـاير اطلاعات مـالي قـابل اعتماد فراهم شده توسط مؤسسات معروف رتبه بندي دنيا نظير S&P و Value line ، موجب گرديده است اين مؤسسات نقش بسيار مهمي در فعال نگه داشتن بازارهاي مالي جهان ايفا نمايند.